Бул тууралуу aif.ru сайтына фармацевтика илимдеринин кандидаты, фитохимия боюнча адис, кулинария боюнча китептердин автору Игорь Сокольский айтып берди.

Балыңыз бузулбай гана калбастан, өзүнүн бардык дарылык күчүн, ферменттерин, витаминдерин жана кайталангыс жытын сактап калышы үчүн бир нече маанилүү шарттарды аткаруу зарыл.

Карангы жерде сактаңыз — бул эң башкы эреже. Ультра нурлардын таасиринен балдын сапатын баалай турган эң маанилүү фермент — диастаза ажырап жоголот. Мындан сырткары, күндүн жарыгы кычкылдануу процесстерин баштап, анын айынан азык карарып, тунуктугун жоготот жана жагымсыз даамга ээ болот.

Сактоо үчүн идеалдуу температура — +5тен +20 °Cге чейин. Эң туура температура — бөлмө температурасы (болжол менен 18–20 °C). Балды муздаткычка салуунун кереги жок. Төмөнкү температурада (+4 °Cтен төмөн) бал бир калыпта эмес кристаллдаша баштайт. Ал эми андан ары муздатканда өтө катуу болуп калып, аны кашык менен алуу мүмкүн болбой калат. Бул азыкты бузбаганы менен анын түзүлүшү жана даамдык касиеттери өзгөрөт. Экинчи катачылык — балды ысык плитанын же батареянын жанына калтыруу. +40 °Cтен жогору ысытуу зыяндуу: фруктоза ажырайт, антибактериалдык касиеттери жоголот, ал эми жогорку температуранын узак таасиринен оксиметилфурфурол — зыяндуу бирикме пайда болот.

Туура идиште. Идеалдуу идиш — айнек (күңүрт болсо жакшы), керамика, чопо же сапаттуу тамак-аш пластиги. Металл идиштер, өзгөчө жез же цинк, катуу тыюу салынат: балдын кислоталарынын таасиринен металлдар кычкылданып, азык уулуу туздар менен каныгат. Ошондой эле оцинкаланган (цинктелген) идиштерди колдонуу сунушталбайт. Капкагы аба кирбегендей бекем жабылышы керек, анткени бал — күчтүү абсорбент. Ал абадагы жыттарды заматта өзүнө сиңирип алат: эгер жанында туздалган азыктар, балык же татымалдар турса, бал алардын жытын сиңирип алып, гүл жытынын ордуна кызыктай «компот» алып каласыз.

Нымдуулуктан качыңыз. Бал гигроскопиялык касиетке ээ — ал абадагы нымдуулукту активдүү өзүнө тартат. Эгер балды нымдуу имаратта ачык идишке куйсаңыз, ал ачып, кычкылданып жана катмарларга бөлүнө баштайт. Ошондуктан дайыма банканы бекем жабыңыз. Эч качан жалпы банкадан суу кашык менен албаңыз. Суунун тамчылары ачып кетишине себеп болушу мүмкүн. Балды алуу үчүн металлга тийгизбей, кургак жыгач, пластик же керамика кашыкты колдонуңуз.